İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen nükleer müzakerelerin üçüncü turu, Cenevre’de başladı. İran basınına göre yerel saatle 09.00 civarında başlayan görüşmeler, Cenevre’deki Umman Büyükelçiliği rezidansında gerçekleştiriliyor. İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ederken, ABD tarafını ise ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil ediyor. ABD heyetinde ayrıca Trump’ın danışmanı Jared Kushner da yer alıyor. Süreç, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütülüyor.
Yaklaşık üç saat süren ilk temasların ardından heyetler ara verdi. ABD heyeti görüşme sonrası herhangi bir açıklama yapmadan rezidanstan ayrılırken, İran resmi haber ajansı IRNA görüşmelerin birkaç saatlik aranın ardından yeniden başlayacağını duyurdu. Cenevre polisi, delegasyonların ayrılışı sırasında geniş güvenlik önlemleri alarak rezidansın bulunduğu caddeyi trafiğe kapattı.
Umman Dışişleri Bakanı Busaidi, müzakerelerin titizlikle ve yapıcı bir atmosferde sürdüğünü, tarafların yeni ve yaratıcı fikir ile çözümlere açık olduğunu belirtti. Umman resmi ajansı ONA’ya göre Busaidi, Cenevre’de ABD heyetiyle yaptığı görüşmede İran’ın nükleer programının temel unsurları, teknik ve denetim boyutları ile olası anlaşma çerçevesinde sağlanması gereken güvenceleri ele aldı. Sosyal medya platformu X üzerinden de açıklama yapan Busaidi, tarafların yaratıcı ve olumlu bir fikir alışverişinde bulunduğunu, gün içinde devam edecek görüşmelerde daha fazla ilerleme kaydetmeyi umduklarını ifade etti.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, görüşmelerin yalnızca nükleer konular ve yaptırımların kaldırılmasına odaklanacağını vurguladı. İranlı Öğrenciler Haber Ajansı ISNA’ya konuşan Bekayi, müzakere sürecinde çelişkili açıklamaların diplomasinin ilerlemesine katkı sağlamayacağını belirterek, ABD’li yetkililerin değerlendirmelerini medya yerine müzakere masasında yapmaları gerektiğini söyledi. Ayrıca, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Mariano Grossi’nin de üçüncü tur görüşmelere katılacağı bildirildi.
İran Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, müzakerelerde temel konunun İran’ın nükleer silah sahibi olmaması olduğunu ve bunun İran lideri Ali Hamaney’in fetvasıyla da uyumlu bulunduğunu ifade etti. Şemhani, bu çerçevede acil bir anlaşmaya varmanın mümkün olduğunu ve Abbas Erakçi’nin bu yönde gerekli yetki ve desteğe sahip olduğunu kaydetti.
Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sonrası kesintiye uğrayan müzakere süreci, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman’ın arabuluculuğuyla yeniden canlandırılmıştı. 6 Şubat’ta Umman’da başlayan dolaylı temaslar 17 Şubat’ta Cenevre’de devam etmiş, taraflar ilerleme kaydedildiğini açıklamış ve 26 Şubat’ta yeniden bir araya gelme konusunda mutabakata varmıştı. İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ederken, ABD ise uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor. Görüşmelerde zenginleştirme oranının sınırlandırılması, yaklaşık 440 kilogramlık yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbeti ile yaptırımların kaldırılma takvimi ve doğrulama mekanizmaları ele alınıyor.


Bir Cevap Yazın